Oy: Sentabr 2024

  Turk tili jamiyati tomonidan 1932-yildan beri an’anaviy tarzda o‘tkazilib kelinayotgan qurultoyda o‘zbekistonlik bir guruh tilshunos olimlar ham ishtirok etdilar. Unda Vazirlar Mahkamsi huzuridagi O‘zbek tilini rivojlantirish jamg‘armasi direktori A.Eminov hamda Alisher Navoiy nomidagi ToshDO‘TAU huzuridagi Davlat tilida ish yuritish asoslarini o‘qitish va malaka oshirish markazi direktori, f.f.n., dots. I.Azimov ham o‘z ma’ruzasi bilan ishtirok…

O‘zbek hujjatchiligidagi jiddiy o‘rganilishi, amaliy va nazariy tadqiq etilishi lozim bo‘lgan o‘rinlardan biri ayrim hujjatlarning nomlanishi masalasidir. Bir necha tur hujjatlar rus tilida qanday nomlansa, o‘zbek tilida ham shundayligicha nomlab kelingan. Sho‘rolar davrida idoraviy ish yuritish, asosan, rus tilida olib borilganligi uchun ham bunga ehtiyoj bo‘lmagan. Bunday hol hujjatlarning nomlarida, matnida ham ko‘p kuzatilgan. O‘zbek…

Tasviriy ifodalar hozirgi o‘zbek tilida ko‘plab yuzaga kela boshlagan. Masalan, zangori ekran – televizor, zangori olov – tabiiy gaz, kumush tola – pilla kabilar XX asr tafakkurining mahsuli. Har bir tilda mutaxassislar tasviriy ifoda, parafraza deb ataydigan iboralar qatlami borki, ular yordamida fikrimiz obrazli va ta’sirchan ifodalanadi. Masalan, o‘zbek tilida oq oltin degan ibora bor va u bizga paxtani oltinga…

Bоkuda Turkiy dunyoning umumiy alifbosi boʻyicha komissiyaning 3-yigʻilishi yakuniga yetdi. Unda 34 harfdan iborat umumiy turkiy alifbo tasdiqlandi.   Yigʻilishda Turkiy davlatlar tashkilotiga aʼzo barcha mamlakat vakillari ishtirok etdi. Unda 1991-yil olimlar tomonidan taklif qilingan, lotin yozuviga asoslangan alifbo boʻyicha dastlabki loyiha qayta koʻrib chiqildi.   Yangi alifboning har bir harfi turkiy tillarda mavjud turli fonemalarni…

Yuz bašï/Yuzboshi “yuztagacha bo‘lgan askariy guruhni boshqaradigan boshliq” ma’nosini bildirgan. H.Dadaboyevning yozishicha, Qo‘qon xonligida bir yuzboshi o‘nta dahboshi boshqaradigan askariy guruhga boshchilik qilgan. XX asrga kelib, bunday qo‘shin turlari tugatilgach, “qishloq oqsoqoli” ma’nosini anglatadigan bo‘lgan. Bing bašï/Mingboshi atamasi “ming kishigacha bo‘lgan askarning boshlig‘i” bildirgan. Mazkur atama til tarixida u yoki bu hajmdagi “qo‘shin boshlig‘i”ni bildirgan bo‘lsa, keyinchalik bu…